پرده‌ی اول
بی‌تعارف، ما تصوری از سنگفرش نداریم. حدیث پیاده‌روهای شهر را که همه از بر هستیم و داستان حیاط کوچک موزاییکی آپارتمانمان، داستانی یکنواخت و تکراری است. هر چند هستند کسانی که خاطراتی گنگ از سنگفرش خیابان های قدیمی و آجرفرش خانه‌های مادربزرگ‌ها به یاد دارند. اما امروز با شهر و خانه‌هایی مواجه‌ایم که حتی اگر سنگفرش شده باشند، سنگ‌فرش‌هایشان از آن جنسی است که باید بگوییم صد رحمت به آسفالت! ما سال‌ها است که “ریختن بارون رو آجر فرش حیاط”را از یاد برده‌ایم.
پرده‌ی دوم
دنیای سنگفرشها دنیای وسیعی است. تنوع آنها شاید کمتر از تنوع رنگ‌های موجود برای دیوار نباشد. هزاران هزار جنس، طرح و بافت گوناگون از سنگفرشها وجود دارد. این گوناگونی را ضرب در الگوهای مختلف چینش آنها کرده تا وسعت دنیای سنگفرشها را درک کنید. خیابانهای استانبول، پارک‌های بارسلون، پیاده‌روهای بروژ در بلژیک و بسیاری از معماری‌های مدرن، با سنگ‌فرش‌های بی‌نظیرشان به استقبال شما می‌آیند. البته در ایران نیز معدود جاهایی را می‌توان این چنین یافت. اگر به جزیره‌ی زیبای قشم رفته باشید و دل از تعفن بازار آنجا کنده و به سراغ مردم و چشم‌اندازهای طبیعی این بهشت رفته باشید، باید روستای محروم لافت با آن پیاده‌روهای سنگ‌فرش‌شده‌اش را دیده باشید.
پرده‌ی سوم
می‌توان گفت سنگفرشها هزینه‌برترین و البته ضروری‌ترین قسمت اجرای یک لنداسکیپ هستند. پس بهتر است مناسب‌ترین و بهترین گزینه‌ی ممکن را برای حیاط یا باغمان انتخاب کنیم. درست است که با کمال تاسف این محصول از تولید متنوعی در ایران برخوردار نیست، اما با کمی صرف زمان می‌توان بهترین و زیباترین اجناس خارجی یا حتی ایرانی را انتخاب و تهیه کرد. برای تهیه‌ی سنگفرشها باید چند نکته را در ذهن داشته باشید. یکی استایل کلی فضای لنداسکیپ و هماهنگی سنگفرش با سایر اجزاست، دومین مسئله قابلیت‌ها و کاربردهای سنگفرش در لنداسکیپ است. به این معنا که باید توجه کنیم که سنگفرش برای کدام قسمت لنداسکیپ تهیه می‌شود، آیا با شرایط آب و هوایی خانه ما سازگاری دارد، چه میزان دوام دارد و سایر موارد جانبی. نکته‌ی سوم در مورد سنگفرشها زیر ساخت آنها است. بهترین سنگفرشها بدون زیر ساخت مناسب در زمانی کوتاه از بین خواهند رفت.
پرده‌ی آخر یا همان پرده‌ی آغازین
طبیعی است که در انتخاب مصالح ساختمانی لازم برای ایجاد سنگفرش یک خیابان، باید توجه داشت که با توجه به حجم عبور و مرور هر روزه و وجود شرایط محیطی همچون گرما و سرمای مداوم و وجود باران و آب جاری، مصالح مورد استفاده تا چه حد استحکام و قابلیت سازگاری با این شرایط را دارند.
به گفته کارشناسان با توجه به این موارد، موزاییک و سنگفرش های بلوکه ای برای استفاده در چنین فضاهایی مناسب نبوده و در صورت استفاده از آنها، در مدت کوتاهی نشانه‌های شکستگی، تخریب و از بین رفتن در آن آشکار شده و پس از چند سال از ایجاد سنگفرش، لزوم تعویض بنیادین آن احساس می‌شود.
از آن گذشته در صورت عبور از خیابان و حس کردن لق خوردگی برخی از همین موزاییک‌ها بر اثر فشار پا که احتمالا ناشی از نصب نامناسب آنهاست، پیش از مرحله تعویض و تغییر بنیادین، نیاز به بازسازی، برداشتن موزاییک‌ها، زیرسازی و جاگذاری دوباره آنها محسوس است که در آن صورت نیز به دلیل استحکام ناکافی موزاییک ها و بلوکه های سیمانی، اکثر آنها در مرحله برداشتن یا جاگذاری دوباره شکسته و قابلیت استفاده دوباره را نخواهند داشت! بنابراین در چنین سنگ فرشهایی اصطلاحاتی همچون بازسازی و زیرسازی دوباره نیز مفهوم و قابلیت اجرایی چندانی ندارد.
چه کسانی از ایجاد چنین سنگ فرشهایی سود می‌برند؟ مردم یا…
بدون نیاز به تسلط بر علوم نوین و خاص مشخص است که استفاده از موزاییک و بلوکه ها در ایجاد سنگفرش خیابان‌ها نه تنها درست و عقلانی نیست، بلکه به معنای هدررفت مصالحی همچون سیمان استفاده شده در تهیه موزاییک و سیمان مورد استفاده در تهیه ملاط زیرسازی آن است که به این موارد باید هزینه‌هایی همچون هدررفت انرژی کاری نیروی انسانی شاغل در این پروژه‌ها، حقوق پرداختی، از بین رفتن وقت و آسایش مردم به دلیل نیاز به بازسازی و تغییر مداوم سنگفرشها و بلا استفاده ماندن برخی سنگهای معدنی همچون گرانیت که جزو بهترین مصالح برای استفاده در سنگ فرشها هستند و به همان نسبت راکد ماندن برخی از این منابع معدنی و عدم استفاده از فرصت‌های شغلی نهفته در آنها را اضافه کرد.
سنگهای طبیعی موجود در معادن از جمله سنگ گرانیت جزو بهترین مصالح برای ایجاد سنگفرشها
اما برخی از کشورهای دیگر در این زمینه چه می‌کنند؟ به گفته صاحب نظران، بهترین مصالح برای ایجاد سنگ فرش خیابان‌ها، انواع خاصی از سنگ های طبیعی موجود در معادن است که بعضا تا چندین سال نیز استحکام و قابلیت ماندگاری دارند. به عنوان مثال در پیاده رو و خیابانهای برخی از کشورهای اروپایی هنوز نمونه‌هایی از این سنگ فرشها با چنین قدمت‌هایی دیده می‌شود که با حجم زیادی از تردد روزانه خودروها هنوز کاربرد داشته و از آنها استفاده می‌شود.
چنین سنگ فرشهایی علاوه بر استحکام و ماندگاری طولانی، مزایای دیگری نیز دارند. این سنگ فرشها به گونه‌ای نصب می‌شوند که آب‌های جاری و آب باران بر روی آنها جمع نشده و از روی آنها عبور کند. در واقع به دلیل نوع نصب این سنگ فرشها که در آنها از سیمان استفاده نمی‌شود، آب روی آنها جمع نشده و از پیامدهای بعدی همچون یخ زدگی و لغزندگی و صدمه به عابران و در نهایت ترکیدگی سنگ جلوگیری می‌شود که نمونه چنین سنگ فرشهایی در حال حاضر در مناطقی همچون بخشی از پارک قیطریه دیده می‌شود. البته حتی در صورت استفاده از موزاییک در ایجاد سنگ فرشها، در صورتی که این موزاییک‌ها از نظر کیفی و فرآوری استاندارد باشند، عمر مفید آنها افزایش خواهد یافت؛ در صورتی که در آن حالت نیز استحکام و دوام آنها به پای سنگهای طبیعی نخواهد رسید.
بهبود وضعیت سنگ فرشها و کمک به تحرک و اشتغالزایی در معادن سنگ
به گفته کارشناسان، ایجاد هر پنج متر مربع سنگ فرش با سنگ گرانیت نیاز به فرآوری حدود یک تن ضایعات سنگ در معادن سنگ گرانیت دارد، بنابراین به عنوان مثال اگر پیاده رو خیابان ولیعصر که با طول میانگین ۱۰ کیلومتر با دو پیاده رو به عرض هر کدام حدود ۲٫۵ متر در دو سوی خیابان نیاز به سنگ فرش حدود ۵۰ هزار متری دارد، با سنگ گرانیت فرش شود، با توجه به فرمول “هر پنج متر مربع سنگ فرش فرآوری یک تن سنگ گرانیت” نیاز به فرآوری حدود ۱۰ هزار تن ضایعات سنگ گرانیت دارد که این مساله تحرک و اشتغالزایی مناسبی را در این معادن ایجاد کرده و از طرفی موجب بهبود و افزایش عمر و ماندگاری سنگفرشها نیز خواهد شد
در همین راستا و جهت تامین تمامی اهداف ذیل از قبیل:ماندگاری،استحکام، به صرفه بودن، اشتغالزایی، بومی بودن و سازگاری با نوسان درجه حرارت وتابش اشعه خورشید، زیبایی و… شهرداری جغتای در اقدامی ابتکاری و رعایت کلیه موارد استاندار سازی ازقبیل(لاین نابینا)دست به سنگفرش تمامی پیاده رو های بافت قدیم و جدید شهر و مسیر دیوار ساحلی باغراه با استفاده از سنگهای طبیعی و بومی منطقه که اساسا از نوع سنگهای گرانیت که جزء مستحکم ترین سنگها برای استفاده در سنگفرشها و دیواره ها می باشد که ضمن تامین ماندگاری چهره زیبا و بی نظری به این پیاده رو ها بخشیده، نموده است.
“روابط عمومی شهرداری جغتای”
