صنعت توریسم یکی از درآمدزا ترین صنایع بوده که متاسفانه کشور ما علی رغم داشتن پتانسیل های جذاب برای مخاطبان تابحال نتوانسته نتایج درخور شانی از این صنعت داشته باشد.بر اساس آمار World Tourism Organization در سال ۲۰۱۳ تعداد توریست های بین المللی که به ترکیه وارد شده اند ۳۸ میلیون نفر بوده که توانسته چهارمین مقصد جذاب اروپایی برای مسافران باشد اما در همین سال تعداد توریست هایی که به ایران مراجعه نموده اند ۳٫۸ میلیون نفر بوده یعنی یک دهم.حال اگر آثار تاریخی و جاذبه های طبیعی ایران را در یک کفه ترازو و جاذبه های ترکیه را نیز در کفه دیگر بگذاریم خواهیم دید کفه سمت ایران به زمین چسبیده و اصلا مجالی به سنگین نمایی ترکیه نمی دهد.اما اگر اینطور است پس دلیل این اختلاف اساسی در تعداد توریست چیست؟
عوامل مختلفی در این وجود این اختلاف موثر هستند که بخشی از آنها در کنترل ما و بخشی دیگر نظیر تحریم های بیشرمانه خارجی از کنترل ما خارج است.اما این به آن معنی نیست که بنشینیم و دست روی دست بگذاریم.با اصول علمی و با پیشرفت های جهانی می توانیم به سمتی حرکت نماییم که نه تنها تحریم های ناجوانمردانه نتوانند خللی در کسب و کارمان ایجاد نمایند بلکه با روشی هدفمند نشان دهیم این تحریم ها در صنعت توریسم ما کاملا بی تاثیر بوده اند.

برندینگ شهری را می توان تمام فعالیت های هدفمند و هم جهتی دانست که برای جایگاه سازی از یک شهر با یک برداشت ذهنی نمود.خروجی برندینگ شهری، شاخص نمودن یک شهر در لحظه انتخاب مقصد سفر است.کاری که مثلا پاریس در جایگاه سازی ذهنی انجام داد و نام خود را با عنوان “شهر عشاق” در ذهن جهانگردان حک نمود و همین جایگاه سازی تاثیر شگرفی در انتخاب پاریس به عنوان مقصد سفردارد.

حقیقت این است که دو عنصری که یک شهر را شکل می دهند مردم و تفکرات آنهاست. به عبارت دیگر، آنچه باعث حیات یک شهر می شود و باعث به وجود آمدن هویت می شود، افراد و نگرش آنهاست. در حقیقت شهرها همچون مجسمه هایی هستند که انسان ها آنها را با سلیقه و اندیشه ی خود شکل داده اند. یک شهر نشان دهنده ی فرهنگ، ارزش ها، آداب و رسوم، عقاید، سیاست و … مردم است. هرچه بتوان برای یک شهر جایگاه متفاوت تری ایجاد کرد که در ذهن مخاطبان نقش بندد، قدرت برای ایجاد برندی قوی نیز افزایش پیدا می کند. برند شهری به تمامی فعالیت هایی اشاره می کند که به دنبال تبدیل یک مکان به عنوان مقصد توریستی می شود. ابعاد برندسازی گردشگری عبارتند از: موقعیت جغرافیایی، مردم، ادراکات افراد، فرصت های منطقه و … که هریک در ایجاد این برند، نقش بسزایی خواهند داشت.

یکی از عمده ترین مسائلی که مخصوصا در کشور ما مورد بی توجهی شدید قرار گرفته است، نقش منظر و سیمای شهری است که خود می تواند یه عنوان یک عامل تمایز، به برندی قدرتمند تبدیل گردد. اهمیت منظر شهری به واسطه ی جایگاهی که در هویت بخشی محیط ایفا می کند، اهمیت دارد. اما متاسفانه هویت بصری با ضعف شدید روبه روست. منظر یا سیمای شهری به زبان ساده همان چیزی است که مردم می بینند و البته از بعد کالبدی و فضایی بالاتر رفته و معنا و ارزش را نیز شامل می شود.

هرچه میزان یکپارچگی بخشیدن بصری و ساختاری به مجموعه ساختمان ها، خیابان ها و به طور کلی تمام مکان هایی که محیط شهر را می سازند بیشتر باشد، شهر سیمای بهتری خواهد داشت که در ساخت برند آن یقینا تاثیرگذار است. بی شک هرچه ابعاد آشفتگی و اغتشاش بصری کاهش یابد، تصویر شهر، تصویر بهتری خواهد بود.

از دیگر مسائلی که در جهت پاسخ برای ساخت یک برند شهری موفق مطرح می شود، توجه به نشانه های شهری است.نماد ها و نشانه های شهری، اغلب بناهایی هستند که در طراحی شهری مورد توجه قرار می گیرند و در حقیقت با هویت شهر در ارتباط تنگاتنگی خواهند بود. برای مثال “برج ایفل” یادگاری از عصر صنعت و آهن در فرانسه است و با گذشت سالیان طولانی از آن، چیزی از ارزش آن کاسته نشده است. نمادها و نشانه ها می توانند مفاهیم و پیام های مختلفی را به مخاطبان خود انتقال دهند و همین نمادها هستند که گاه برندسازی بر پایه ی آن شکل میگیرد.

هشت گام اصلی برای تحقق برند شهری :
• تدوین نقشه ادارکی مخاطبان از شهر در حال حاضر
• شناخت نقاط قوت و هدف گذاری برای گذار به نقطه ای جدید در نقشه ادراکی
• برجسته سازی ارزش اصلی
• خلق شعار متناسب با اهداف برندینگ برای جایگاه سازی در ذهن مخاطب
• هارمونی سازی برند با هویت شنیداری آن
• خلق نماد یا اِلمان برند برای بازخوانی سریع تداعیات مخاطب به حافظه کوتاه مدت (STM)
• ساخت آواهنگ (Jingle) متناسب برای شرطی سازی شرطی مخاطب
• تولید محتوای مستمر و مناسب برای تثبیت جایگاه برند

موارد جانبی در تحقق برند شهری:
• راه اندازی رادیو شهر
• انجام تحقیقات بازار و تدوین ارزش افزوده های سکونت یا سرمایه گذاری در شهر
• برگزاری جشنواره های فصلی،هنری و کشاورزی به منظور حمایت از هویت برند
•  ساخت اِلمان های شهری در دروازه های ورودی و سطح شهر
• برگزاری کمپین های مطبوعاتی و ترتیب دادن حضور رسانه های سراسری در جشنواره ها
• مشاوره در خصوص ایجاد پارک های فناوری،موزه ها،شهر های بازی
• ایجاد امکان تعامل شهر با شهر های خارجی به منظور افزایش تبادلات تجربه و خواهر خواندگی

” روابط عمومی شهرداری جغتای”